Madryckie sale flamenco, dawniej i dziś

Flamenco przed sceną

Najwcześniejszy pisany ślad flamenco to książka José Cadalso z 1774 roku Las Cartas Marruecas, według Wikipedii, a nazwa gatunku po raz pierwszy pojawia się w artykule z 1847 roku w El Espectador, który określił go jako gatunek Gitano. UNESCO, które wpisało flamenco na listę w 2010 roku, nazywa Andaluzję jego kolebką. Zanim powstały sceny, flamenco należało do świąt, rytuałów, ceremonii kościelnych i prywatnych uroczystości, do rodzin i klubów, przekazywane przez dynastie i grupy społeczne.

Madryt nabiera upodobania

Artykuł Wikipedii o flamenco opisuje zamiłowanie do andaluzyjskiej kultury romantycznej, które zatriumfowało na madryckim dworze, i odnotowuje przyjęcie Gitano w Madrycie, już wówczas wyraźnie określane jako flamenco. Sztuka ta nie była więc w stolicy długo egzotycznym importem. Madryt był także domem pisarzy, którzy ją atakowali. Eugenio Noel, madrycki pisarz, wymieniany jest jako największy chorąży kampanii przeciwko flamenco, co pokazuje, jak głośno spierano się o tę sztukę.

Kawiarnia śpiewacza

Wikipedia podaje, że kawiarnie śpiewacze stały się centrum profesjonalnych występów flamenco od połowy XIX wieku do lat dwudziestych XX wieku. Były to bary w stylu kabaretowym, w których artyści występowali na podwyższeniu z tyłu, a klienci siedzieli przy stolikach i pili. Artykuł podaje Café de las Salesas w Madrycie jako przykład. Powyższe zdjęcie przedstawia sewilską kawiarnię śpiewaczą z około 1888 roku, co potwierdza tezę: flamenco jako płatny występ przy stolikach sięga znacznie ponad wieku.

Pierwsza sewilska kawiarnia śpiewacza

Wikipedia przypisuje śpiewakowi Silverio Franconetti otwarcie pierwszej sewilskiej kawiarni śpiewaczej poświęconej flamenco i wiąże złoty wiek tego gatunku z artystami takimi jak Antonio Chacón. Szczegóły tego, kto gdzie śpiewał, to temat dla specjalistów. Dla odwiedzającego użyteczny wniosek jest prostszy: kawiarnia była miejscem, w którym flamenco stało się zawodem, ze sceną, publicznością przy stolikach i artystami opłacanymi za występ.

Nadchodzi tablao

Tablao to potoczna forma słowa tablado, czyli deska podłogowa lub podest. Wikipedia podaje, że tablaos pojawiły się w całej Hiszpanii w latach sześćdziesiątych XX wieku i zajęły miejsce kawiarni śpiewaczych. W starszych kawiarniach tablao było tylną częścią sali, w której występowali artyści. Lokale są zwykle urządzone w hiszpańskim stylu, z haftowanymi jedwabnymi szalami, fotografiami znanych osób i przedmiotami związanymi z korridą, a wiele z nich podaje napoje, w niektórych dostępne są tapas lub pełne posiłki.

Jak czytać współczesny bilet

Wikipedia ostrzega, że ceny w tablao mogą być mylące i mogą obejmować opłatę za wstęp, a także że różnią się w zależności od lokalizacji. Praktyczna lekcja jest taka, aby przed zapłatą przeczytać, co obejmuje bilet: czy napój jest w cenie, czy podawane jest jedzenie i jak długo trwa występ. W Café Ziryab odpowiedzi są krótkie: około godziny, jeden napój i zimne tapas w sprzedaży. Inne sale oferują pełną kolację i dłuższy wieczór, co jest zupełnie innym wieczorem.

Znów kawiarnia

Madrycka organizacja turystyczna opisuje Café Ziryab jako tablao w dzielnicy Acacias, z prosto urządzoną salą zaprojektowaną tak, by skupić uwagę na scenie. Oferuje oryginalne i nowatorskie występy, tradycyjne flamenco oraz recitale muzyczne i wokalne. Sam kafé podkreśla, że jego stały program nawiązuje do dawnych cafés cantantes, a gitarzyści, śpiewacy i tancerze dzielą scenę w bliskiej, naturalnej formule. Innymi słowy, to świadomy powrót do sceny kawiarnianej, w nowoczesnym składzie.

Dla kogo to nie jest

Ten przewodnik to historia. Nie powie ci, co zarezerwować na konkretną datę, i nie wymienia nazw konkurencyjnych sal. Jeśli chcesz duże widowisko z zespołem wielu tancerzy, tablao z kolacją to inny wieczór. Jeśli chcesz zobaczyć, skąd wziął się nowoczesny flamenco, mała sala ze zmieniającym się składem to dobry punkt wyjścia.

Czytaj dalej: Pierwsza godzina flamenco: czego słuchać